ابن النديم البغدادي ( مترجم : م . رضا تجدد )
50
الفهرست ( فارسى )
كه رشيد وفات يافت ، او هم در كوفه از دنيا رفت . و حفص بن سليمان « 1 » ابو عمرو بزاز راوى او بود ، و قرائتى را كه از عاصم آموخته بود ، بروايت ابو عبد الرحمن سلمى ، منتهى بعلى بن ابو طالب عليه السلام مىشد . حفص پيش از سال طاعون درگذشت . و طاعون در سال يكصد و سى بود . اخبار عبد الله بن عامر يحصبى « 2 » يكى از قراء سبعه ، و كنيهاش ابو عمران است . گويند ، وى قرآن را از عثمان بن عفان فرا گرفت « 3 » و بر او قرائت داشته و از طبقهء اول از تابعان « 4 » اهل دمشق بشمار مىرفت . و در سال يكصد و هجده وفات يافت . و از گروهى از صحابه ، چون واثلة بن اسقع ، و فضالة بن عبيد ، و معاوية بن ابو سفيان ، روايت كرده است . نام راويان ابن عامر يحيى بن حارث ذمارى ، ( و مكنى بابو عمار ) منسوب بذمار است كه يكى از نواحى يمن مىباشد . و در سال يكصد و چهل و پنج وفات يافت .
--> ( 1 ) حفص بن سليمان بن مغيره ، ابو عمرو بن ابو داود اسدى كوفى غاضرى بزاز . كارش پارچهفروشى بود و او را حفيص مىگفتند . قرائت را از روى مقابله و تلقين عاصم آموخت ، زيرا ربيب او ، و پسر زنش بود . ولادتش در سال نود است . چندى در بغداد بآموختن قرائت پرداخت . و بعد مجاور مكه شد و در آنجا مقرى قرآن بود . يحيى بن معين گويد : - صحيحترين روايات قرائت عاصم ، روايت حفص است . و او از هركسى داناتر بقرائت عاصم بوده و بر شعبه برترى داشت . تاريخ صحيح وفاتش سال يكصد و هشتاد است . ولى سالهاى ميان هشتاد و نود را نيز گفتهاند ( ر . ك . ج تعليقات فلوكل ص 19 - بنقل از طاش كبرىزاده ) . ( 2 ) عبد اللّه بن عامر بن يزيد بن عمران يحصبى ، بضم صاد يا كسر آن ، منسوب است بيحصب بن دهمان بن عامر بن يعرب بن قحطان بن عابر ، كه هود عليه السلام است . و بقولى يحصب بن مالك بن اصبح بن ابرهة بن صباح است . يحصب را با كسره و ضمه خواندهاند ، و اگر كسره را ثابتتر بدانيم ، هنگام نسبت دادن ، فتحه بر آن جائز بوده . و ازاينرو حركات سهگانه در يحصب جائز باشد . در كنيهاش اختلاف زيادى بوده و مشهور همان ابو عمران است . در قرائت پيشواى مردم شام ، و رياست آموختن قرائت قران با او بود خود او قرائت را در مقابله ، از ابو درداء و مغيرة بن ابو شهاب مصاحب عثمان بن عفان آموخته بود . گويند با عثمان نيز قرآن را مقابله كرده است . و شكى نيست كه وى از صحابه ، چون وائلة بن اسقع ، و معاوية بن ابو سفيان ، و نعمان بن بشير ، و فضالة بن عبيد ، قرآن را شنيده داشت . و در سال يكصد و هجده در شام وفات يافت ( تعليقات فلوكل ص 19 ) . ( 3 ) قسمت افتادگى نسخه ( جب ) تا اينجاست ( ر . ك . ص 25 همين كتاب و از اينجا ببعد اساس ترجمه بر متن نسخه ( جب ) است . ( 4 ) تابعان به آنكسانى گويند كه يكى از اصحاب پيغمبر را ديده باشد ( منتهى الارب ) .